Polski Atlas Etnograficzny

Krajkowo

Pytanie 78

Strój męski zaginął w XIX w. 70 lat temu: strój składał się z: marynarki (‘zaczek’), ‘jaka’ – kamizelka filcowa z rękawami lub bez , zamiast swetra, koszula bez kołnierzyka na co dzień, buty wysokie oraz trzewiki sznurowane (do kostek) – czarne. Manszestrowe spodnie wpuszczane do butów lub luźne. Noszono również kamizelki pod marynarkę. Na święta zakładano do białej koszuli ‘przodek’ lub ‘piersi’ oraz sztywny kołnierzyk, a także ‘sztulpy’ – sztywne mankiety. Kapelusze – ‘meloniki’ oraz ‘celendry’. Latem do białej koszuli noszono czerwoną lub niebieską kokardę (‘bindka’). Buty wysokie (‘kropusy’). 50 lat temu: noszono ‘wołoszkę’ – płaszcz u góry obcisły, wcięty, dół szeroki, długość za kolana (najczęściej czarne lub granatowe). Płaszcz nie posiadał kołnierza, zapinany pod szyją z dwoma rzędami guzików obciągniętych tym samym materiałem. Kawaler musiał mieć długi kożuch (włosem do wewnątrz), na zewnątrz gładką skórę. Kożuch sięgał do połowy łydek. Pan młody brał ślub w ciemnej marynarce, w manczestrowych, ciemnych spodniach, wkładanych do wysokich butów. Biała koszula posiadała ‘bindkę’ (kokarda, był to rodzaj szalika wiązanego jak kokarda, w różnych kolorach).

Pytanie 79
---
Pytanie 80

Maciejówki’ noszono do II wojny światowej, zaczęto je nosić po powstaniu wielkopolskim (1918-1920). Granatowe bluzy zapinane pod szyją z dwoma rzędami guzików – ‘litewka’. Miały długość marynarki oraz krótki kołnierzyk. Pojawiły się ok. 80 l. temu. Drewniane buty: ‘pierony’, zwane także ‘okulakami’ – spód drewniany, góra skórzana, całe zabudowane. Sznurowane lub zapinane na spinki. ‘Pantofle’ – drewniane chodaki – spód drewniany, góra skórzana (pięta odkryta).

Pytanie 81

Ok. 60 l. temu kobiety nosiły długie spódnice – ‘spódniki’. Fartuchów nie noszono. Na co dzień noszono kabat – ‘jaczkę’, a na święta ‘kabotek’. ‘Kabotek’ był na podszewce i z lepszego materiału. Matka informatorki nosiła pod spódnicą ‘kiszkę’ – wałek z materiału. Pod ‘kabotkiem’ nosi się jeszcze ‘sznurówkę’ – kamizelkę z materiału bez rękawów. Do ‘sznurówki’ była przyczepiona ‘kiszka’ od dołu. Na głowie nosi się chustki z frędzlami (dawniej w różnych kolorach, obecnie czarne). Zimą noszono dwie chusty na wierzch „chustki do odziania”. Buty: ‘trzewiki sznurowane’ – czarne, wysokie, na nikim obcasie. Te same noszono zimą, wkładając ciepłe pończochy zrobione na drutach. Na co dzień do pracy noszono ‘drewniaki’, panna młoda miała ‘kabot’ i ‘spódnik’ biały, na nogach czarne, wiązane trzewiki, na głowie ‘koronka z merty’ (wianek mirtowy). Matka informatorki dawniej nosiła pasiastą narzutę – ‘fartuch’. Nosiło się ją spiętą pod brodą, luźno zarzucaną na ramiona. Pasy najczęściej występowały w kolorach czarno-granatowym z domieszką białego.

Pytanie 82

Wiązanie chustki: pod brodą.

Pytanie 83
---
Pytanie 84
---

Informacje

  • Sygnatura: 14.22.VII
  • Gmina: Mosina
  • Powiat: poznański
  • Województwo: wielkopolskie
Wyświetl wszystkie badania
progressiv.pl