Polski Atlas Etnograficzny

Polski Atlas Etnograficzny powołany został w 1945 roku. Z PAE związani byli dr Józef Gajek i Prof. dr hab. Zygmunt Kłodnicki. Na obszarze Polski wyznaczono 338 punktów badawczych, stanowiących stałą sieć badawczą. Zostały one wytypowane na podstawie kryteriów opracowanych przez zespół naukowy opracowujący założenia i koncepcje badawcze PAE. Prezentowany w postaci map materiał badawczy zbierany był podczas wyjazdów terenowych, a każdy z badaczy zaopatrzony był w obszerny kwestionariusz oraz ankiety. Dodatkowo materiały terenowe uzupełniane były o te pochodzące z kwerend źródłowych oraz muzealnych.

Pytania dotyczące ubioru zawarte zostały w kwestionariuszu nr 6 przygotowanym przez Józefa Gajka pt. „Ludowa kultura materialna. Zagadnienia wybrane. Kwestionariusz badań terenowych w latach 1964 – 1969” i obejmują 6 pytań.

Badania terenowe były prowadzone na obszarze całej Polski na przełomie lat 60-70. XX wieku, a pozyskane dane w wielu przypadkach są niestety niekompletne i wyrywkowe. Prezentujemy je w takiej samej formie, w jakiej zostały zapisane przez badaczy w kwestionariuszach znajdujących się w Archiwum PAE w Cieszynie. Materiał ten ma charakter poglądowy i wymaga krytycznego podejścia. Prezentowane w nich poglądy i opinie nie są poglądami i opiniami twórców i administratorów portalu.

Pytania:

78. Stwierdzić czy w zupełności zanikły dawne ,,tradycyjne” ubiory przeważnie po Łowy lub końca wieku XIX, szyte przez lokalnych krawców z surowców wyrabianych w domu lub na wsi. Jeśli zanikły to:

  • a) wymienić kolejno te części ubioru które przetrwały do obecnych czasów
  • b) sfotografować
  • c) przy jakich okazjach noszono
  • d) określić kto je nosił
  • e) określić które ubiory zachowały się dłużej

79. Niektóre składniki męskiego ubioru ludowego

  • a) Odnotować i sfotografować czy we wsi noszone są granatowe maciejówki, kaszkiety
  • b) Odnotować noszenie portek góralskich, guni, kapeluszy góralskich, kierpców
  • c) Odnotować noszenie pasiastych spodni

80. Niektóre elementy nowszego ubioru męskiego

  • a) odnotować noszenie granatowych maciejówek, czy pamiętają kiedy się pojawiły - kaszkiet z dużym daszkiem i czarnym otokiem
  • b) noszenie w święta granatowych bluzek zapinanych pod szyją
  • c) noszenie koło domu, na skarpety wełniane drewnianych chodaków

81. Zachowanie się i zanik stroju kobiecego (Stwierdzić ,czy zachowały się niektóre składniki starego, tradycyjnego ubioru kobiecego z II poł. XIX w. Zachowane elementy odzieży wymienić i zapisać ich nazwy gwarowe.

  • a) opisać części odzieży i ich nazwy
  • b) kto je nosił
  • c) w jakich okolicznościach

82. Stare składniki stroju kobiecego

  • a) pasiaste narzuty? Jak się nazywają? Kto je nosił?
  • b) czy są jeszcze noszone- gorsety? Kto je nosił, w jakich okolicznościach? czy są jeszcze noszone- gorsety? Kto je nosił, w jakich okolicznościach?
  • c) czy są jeszcze noszone- gorsety? Kto je nosił, w jakich okolicznościach?
  • d) czy stare kobiety nosiły podkładkę w postaci drewnianej obręczy, czy płótna?
  • e) chustki na g Łowach- rodzaje
  • f) które z wiązań jest starsze?

83. Pstrucha

  • a) czy znany jest ten wyraz?
  • b) czy była to tkanina wełniana czy lniana? w jakim kolorze, czy była pasiasta? Rozmiary tkaniny? Czy noszona była na ramionach?
  • c)czy pamiętają by narzuty wiązały się z jakimś obrzędem rodzinnym?

84. Zapaski - fartuchy

  • a) czy istniały
    -całe z frędzli
    -jeśli tak: jak je nazywają? Z jakiego materiału? Jaki kolor?
  • b) czy istniały męskie torby naramienne, zakończone długimi frędzlami?
Miejscowość
Krajkowo Wyżnica
Siemowo Niebieszczany
Dębnica Kaszubska Borzymy
Lubomia Flesze
Kuźnica grabowska Kaliski
Wilcza Mętów
Płochocinek Pomigacze
Papowo Toruńskie Woronie
Sędzin Załucze 35.27.IV
Szklana Huta Siostrzytów
Kryry Żurawnica
Korczyska Topolany
Wistka Zawady
Tralewo Wiszniów
Sztumska Wieś Budzieszowice
Wola Nakonowska Mechowo
Wodzierady Sławęcin
Babice Lublino
Mąkolice Lewiczynek
Jędrzejów Broczyno
Woźniki Strączno
Kocierzowy Ciszkowo
Ślęzany Nowa wieś
Wola Filipowska Wilczyna
Lipnica Wielka Piersno
Pszczonów Gwiazdowo
Węgrzynowice Nietuszkowo
Zarzęcin Dąbrówka Leśna
Słupia Objazda
Wola podleśna Ochodza
Obidowa Wojciechowo
Dzianisz Wałdowo
Murzasichle Potulin
Leksyn Cecenowo
Mistrzewice Ugoszcz
Kocierzew Drożdżenica
Brzegi Smolniki
Faustynowo Biskupin
Radzymin Lubochnia
Korytów Pruślin
Regnów Nasiedle
Radzice Iwiec
Modliszewice Wójcin
Promnik Korzeniew
Borszowice Barkoczyn
Dzierążnia Czarna woda
Łukowica Białków
Galiny Wiślica
Przeździęk Brzustowa
Garbno Giżynek
Mamino Pniewo
Nosów Mała Wieś
Jaźwiny Golczowice
Szerzyny Durąg
Bartne Turowice
Dąbrówka Brąswałd
Gródek Gryźliny
Potok Kanigowo
Łęki Strzyżowskie Szydłowo
Harszyn Wipsowo
Cieciory Mchowo
Łątczyn Babice Stare
Kluki Gołymin
Kłudzie Brzozowa
Czarna Marcinkowo
Zalesie Spychowo
Grabnik Łysaków
Wronów Burakowskie
Jastkowice Wyrzyki
Łąka Świerże
Futoma Gułów
Komańcza Dęba
Olszanka Konopki
Sojczyn Borowy Minczewo
Stare Garbowo Paszki
Stawce Brzozowica
Wołkowyja Zdzisławice
Stare Żochy Płaska
Potok górny Kopisk
Jegliniec Puchacze
Krzywa Łukowa
Zalesie Stubienko
Horoszki Małe Nowe Berezowo
Wirkowice Pobłocie
Wierzchlesie Zakrzewo
Choroszczynka Grabczok
Łyniew Ligota Pruszkowska
Wólka Łabuńska Dzierżysław
Osowa Stare Kotkowice
Okszów Wieszowa
Wysokie Krzepocin Drugi
Moniatycze Budzów
Kaława Żdżary
Kowalewo Przewłoka
Promno Smogolice
Brodowo Kozin
Czarna Dąbrówka Walewice
Krąpiewo Żaganiec
Rataje Poświętne
Stronno Stary Węgliniec
Prądocin Szyszkowa
Węglew Gąbin
Krusza Duchowna Płonica
Michałów Mazów
Szczerbięcin Pobrzezie
Bobowo Piaski Łobeskie
Wabcz Sokólsko
Orle Piotrowice
Boleszczyn Świdwinek
Dzierzązna Suliszewo
Pątnów Dębsko
Panki Sarbinowo
Istebna Kiełpiny
Myśliwiec Słup
Wojsławice Gwiazdowo
Goląsza Polanowice
Ząbrowo Grabin
Pokrzydowo Prokopów
Zakrocz Gola
Ligowo Wędrynia
Piaski Łaziska
Klusek Kokotek
Pleszów Lubojna
Kornatka Żabnica
Kacwin Roczyny
Kozłowo Komorowo
Wyżyce Wola Owsiana
Psucin Młynarska
Kozietuły Słonecznik
Wola Januszewice
Wilków Lipnica Dolna
Wola Radłowska Frycowa
Zdunek Grom
Kręgi Stare Gołymin
Żurawka Spychowo
Całowanie Łękawica
Jastrzębia Snopki
Starosiedlice Chyżyny
Szczeglice Świerże
Przedświt Jata
Grabniak Niebieszczany
Bogoria Gniewczyna
Komorów Nienadowa
Jasionka Serniki
Konopki Zapałów
Podnieśno Stubienko
Podnieśno Maziły
progressiv.pl