Polski Atlas Etnograficzny

Polski Atlas Etnograficzny powołany został w 1945 roku. Z PAE związani byli dr Józef Gajek i Prof. dr hab. Zygmunt Kłodnicki. Na obszarze Polski wyznaczono 338 punktów badawczych, stanowiących stałą sieć badawczą. Zostały one wytypowane na podstawie kryteriów opracowanych przez zespół naukowy opracowujący założenia i koncepcje badawcze PAE. Prezentowany w postaci map materiał badawczy zbierany był podczas wyjazdów terenowych, a każdy z badaczy zaopatrzony był w obszerny kwestionariusz oraz ankiety. Dodatkowo materiały terenowe uzupełniane były o te pochodzące z kwerend źródłowych oraz muzealnych.

Pytania dotyczące ubioru zawarte zostały w kwestionariuszu nr 6 przygotowanym przez Józefa Gajka pt. „Ludowa kultura materialna. Zagadnienia wybrane. Kwestionariusz badań terenowych w latach 1964 – 1969” i obejmują 6 pytań.

Badania terenowe były prowadzone na obszarze całej Polski na przełomie lat 60-70. XX wieku, a pozyskane dane w wielu przypadkach są niestety niekompletne i wyrywkowe. Prezentujemy je w takiej samej formie, w jakiej zostały zapisane przez badaczy w kwestionariuszach znajdujących się w Archiwum PAE w Cieszynie. Materiał ten ma charakter poglądowy i wymaga krytycznego podejścia. Prezentowane w nich poglądy i opinie nie są poglądami i opiniami twórców i administratorów portalu.

Pytania:

78. Stwierdzić czy w zupełności zanikły dawne ,,tradycyjne” ubiory przeważnie po Łowy lub końca wieku XIX, szyte przez lokalnych krawców z surowców wyrabianych w domu lub na wsi. Jeśli zanikły to:

  • a) wymienić kolejno te części ubioru które przetrwały do obecnych czasów
  • b) sfotografować
  • c) przy jakich okazjach noszono
  • d) określić kto je nosił
  • e) określić które ubiory zachowały się dłużej

79. Niektóre składniki męskiego ubioru ludowego

  • a) Odnotować i sfotografować czy we wsi noszone są granatowe maciejówki, kaszkiety
  • b) Odnotować noszenie portek góralskich, guni, kapeluszy góralskich, kierpców
  • c) Odnotować noszenie pasiastych spodni

80. Niektóre elementy nowszego ubioru męskiego

  • a) odnotować noszenie granatowych maciejówek, czy pamiętają kiedy się pojawiły - kaszkiet z dużym daszkiem i czarnym otokiem
  • b) noszenie w święta granatowych bluzek zapinanych pod szyją
  • c) noszenie koło domu, na skarpety wełniane drewnianych chodaków

81. Zachowanie się i zanik stroju kobiecego (Stwierdzić ,czy zachowały się niektóre składniki starego, tradycyjnego ubioru kobiecego z II poł. XIX w. Zachowane elementy odzieży wymienić i zapisać ich nazwy gwarowe.

  • a) opisać części odzieży i ich nazwy
  • b) kto je nosił
  • c) w jakich okolicznościach

82. Stare składniki stroju kobiecego

  • a) pasiaste narzuty? Jak się nazywają? Kto je nosił?
  • b) czy są jeszcze noszone- gorsety? Kto je nosił, w jakich okolicznościach? czy są jeszcze noszone- gorsety? Kto je nosił, w jakich okolicznościach?
  • c) czy są jeszcze noszone- gorsety? Kto je nosił, w jakich okolicznościach?
  • d) czy stare kobiety nosiły podkładkę w postaci drewnianej obręczy, czy płótna?
  • e) chustki na g Łowach- rodzaje
  • f) które z wiązań jest starsze?

83. Pstrucha

  • a) czy znany jest ten wyraz?
  • b) czy była to tkanina wełniana czy lniana? w jakim kolorze, czy była pasiasta? Rozmiary tkaniny? Czy noszona była na ramionach?
  • c)czy pamiętają by narzuty wiązały się z jakimś obrzędem rodzinnym?

84. Zapaski - fartuchy

  • a) czy istniały
    -całe z frędzli
    -jeśli tak: jak je nazywają? Z jakiego materiału? Jaki kolor?
  • b) czy istniały męskie torby naramienne, zakończone długimi frędzlami?
progressiv.pl